जेन–जेड आन्दोलनपछिको एमाले राजनीति : महेश बस्नेत किन केन्द्रमा उभिए ?

जेन–जेड आन्दोलनपछिको एमाले राजनीति : महेश बस्नेत किन केन्द्रमा उभिए?

सुसन भट्टराई/प्रशान्त कार्की,पुष-१७ काठमाडौं-जेन–जेड आन्दोलनपछि नेपाली राजनीतिमा आएको उथलपुथलले परम्परागत दलहरूलाई मात्र होइन, स्थापित नेतृत्वलाई समेत गम्भीर प्रश्नको घेरामा ल्यायो। जेन–जेड आन्दोलनपछिको एमाले राजनीति : महेश बस्नेत किन केन्द्रमा उभिए?

सडक, सामाजिक सञ्जाल र सार्वजनिक बहसमा “पुरानो राजनीति” विरुद्धको असन्तोष तीव्र भइरहँदा धेरै नेताहरू रक्षात्मक बने, कतिपय मौन देखिए।

तर यही संक्रमणकालीन अवस्थामा नेकपा एमाले भित्र एउटा नाम लगातार चर्चामा रह्यो— महेश बस्नेत।

समर्थक र आलोचक दुवैका दृष्टिमा बस्नेत पछिल्लो समय एमालेको सबैभन्दा सक्रिय, स्पष्ट र संकटकाे सामना गर्न नडराउने नेताका रूपमा देखिएका छन्।

उनको राजनीतिक गतिविधि, अभिव्यक्ति र भूमिकाले उनी केवल पार्टी प्रवक्ताको भूमिकामा सीमित नभई पार्टी संरक्षक र संकट व्यवस्थापकको रूपमा उदाएको संकेत गर्छ।

जेन–जेड आन्दोलन : असन्तोषको विस्फोट र राजनीतिक परीक्षा

जेन–जेड आन्दोलन केवल एउटा विरोध प्रदर्शन थिएन। यो पुस्तागत आक्रोश, बेरोजगारी, अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता र राजनीतिक जवाफदेहिताको मागसँग जोडिएको बहुआयामिक असन्तोष थियो।

आन्दोलनका कारण सरकार परिवर्तनसम्मको परिस्थिति सिर्जना हुँदा राजनीतिक दलहरू गम्भीर दबाबमा परे।

एमालेका लागि यो अवस्था दोहोरो चुनौती थियो—एकातिर सत्ता राजनीतिमा आएको अस्थिरता, अर्कोतिर पार्टीभित्रै नेतृत्व र दिशाबारे उठेका प्रश्न।

यही पृष्ठभूमिमा महेश बस्नेत खुलेर सार्वजनिक बहसमा आए।

उनले आन्दोलनलाई पूर्णरूपमा अस्वीकार गरेनन्, तर अराजक प्रवृत्ति र संस्थामाथिको आक्रमणको खुलेर विरोध गरे।

यसले उनलाई आन्दोलन समर्थक युवाको आलोचनामा पारे पनि पार्टीभित्र उनको हैसियत थप बलियो बनायो।

विराटनगर घटना र राजनीतिक सन्देश

विराटनगर विमानस्थलबाट कार्यक्रमस्थल जाँदै गर्दा महेश बस्नेतको गाडीमा रातो रङ छ्यापिएको घटना सामान्य विरोध मात्र थिएन।

यो घटना जेन–जेड आन्दोलनपछिको राजनीतिक पार्टी माथिकाे निषेध थियो।

तर घटनापछि बस्नेतको प्रतिक्रिया महत्वपूर्ण रह्यो। उनले कार्यक्रम रद्द गरेनन्, न त आक्रोशपूर्ण प्रतिक्रिया दिए।

“यस्ता अवरोधले हामीलाई रोक्दैनन्” भन्ने उनको अभिव्यक्ति राजनीतिक सन्देश थियो— एमाले नेतृत्व दबाबमा भाग्नेवाला छैन।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, यही घटनाले बस्नेतलाई डर नमान्ने, मैदान नछोड्ने नेताको छवि दिन ठूलो भूमिका खेलेको छ।

‘ओलीको संरक्षक’ बहस र एमालेभित्रको यथार्थ

बिभिन्न सञ्चार माध्यमले महेश बस्नेतलाई “केपी शर्मा ओलीको संरक्षक” का रूपमा चित्रण गरिएको छ।

यो बहस एमालेभित्रको आन्तरिक समीकरणसँग गाँसिएको छ।

तर नजिकबाट हेर्दा बस्नेतको भूमिका केवल व्यक्तिको बचाउमा सीमित देखिँदैन।

उनी ओली नेतृत्वलाई जोगाउनुको कारण संस्थागत निरन्तरता र पार्टी एकता भएको एमाले नेताहरू बताउँछन्।

पार्टीभित्र नेतृत्वमाथि प्रहार हुँदा त्यसले संगठन नै कमजोर बनाउने खतरा रहेको तर्क बस्नेतको छ।

यही कारण उनले आलोचना खेपेर पनि नेतृत्वको पक्ष लिए, जसलाई धेरै कार्यकर्ताले “पार्टीको ढाल”को रूपमा लिएका छन्।

आन्तरिक असन्तोष र नेतृत्वको शैली

एमालेभित्र सबै बस्नेतसँग सहमत छैनन्। केही नेता र कार्यकर्ताले उनलाई कठोर र टकरावमुखी पनि भन्छन्।

तर महत्वपूर्ण कुरा के छ भने, बस्नेतले आलोचनाबाट भाग्ने रणनीति अपनाएका छैनन्।

उनले पटक–पटक मतभेदलाई लोकतान्त्रिक अभ्यासको अङ्ग भनेका छन्।

पार्टीभित्र सुधार आवश्यक छ भन्ने स्वीकारोक्ति गर्दै उनले विभाजनभन्दा बहसलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने धारणा राख्दै आएका छन्।

यही कारण उनी समर्थक मात्र होइन, आलोचकका लागि पनि नजरअन्दाज गर्न नसकिने नेता बनेका छन्।

युवा राजनीति र बस्नेतको दृष्टिकोण

जेन–जेड आन्दोलनपछि युवालाई लिएर राजनीति कसरी गर्ने भन्ने बहस तीव्र छ।

महेश बस्नेतको दृष्टिकोण स्पष्ट छ— युवा ऊर्जा आवश्यक छ, तर त्यो ऊर्जा संगठन, नीति र दीर्घकालीन लक्ष्यसँग जोडिनुपर्छ।

उनले सामाजिक सञ्जालको राजनीतिलाई मात्र पर्याप्त नठानेर संस्थागत राजनीतिमा युवाको सहभागिता बढाउनुपर्ने धारणा राखेका छन्।

एमालेभित्र युवा पंक्ति पुनःसक्रिय बनाउन गरिएको पहल यसै सोचको परिणाम मानिन्छ।

राष्ट्रिय स्थायित्वको बहसमा बस्नेत

जेन–जेड आन्दोलनपछि उत्पन्न अस्थिरता बीच महेश बस्नेतको प्रमुख जोड राष्ट्रिय स्थायित्वमा देखिन्छ।

उनले परिवर्तन संविधानभित्रै हुनुपर्ने, सडक आन्दोलनले व्यवस्थालाई भत्काउने दिशामा जान नहुने तर्क राख्दै आएका छन्।

राजनीतिक वृत्तमा उनलाई “स्टेट्सम्यान सोच भएको पार्टी नेता” भनेर टिप्पणी हुन थालेको छ।

भविष्यको राजनीतिमा सम्भावित भूमिका

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, महेश बस्नेतको पछिल्लो सक्रियता केवल वर्तमान बचाउका लागि होइन, भविष्यको नेतृत्व निर्माणको संकेत पनि हो।

सिधा बोल्ने, आलोचनासँग जुध्ने, संगठन जोगाउने र संकटमा अग्रपंक्तिमा उभिने—आगामी दिनमा एमालेको मात्र होइन, राष्ट्रिय राजनीतिमा पनि निर्णायक हुन सक्ने देखिन्छ।

नेकपा (एमाले)को ११ औँ राष्ट्रिय महाधिवेशनमा उनी सर्बाधिक १,५४४ मत ल्याएर केन्द्रीय सचिव पदमा विजय समेत भएका छन्

जेन–जेड आन्दोलनले नेपाली राजनीतिमा धेरै कुरा बदल्यो। तर यसले केही नेताको वास्तविक क्षमता पनि उजागर गर्‍यो। महेश बस्नेत त्यसमध्ये एक हुन्।

उनी परिवर्तनका विरोधी होइनन्, तर अराजकताको विपक्षमा छन्।
उनी युवाको विरोधी होइनन्, तर दिशाहीन विद्रोहका आलोचक हुन्।
उनी व्यक्तिको पक्षधर होइनन्, तर पार्टी र प्रणालीका संरक्षक हुन्।

यही कारण जेन–जेड आन्दोलनपछिको एमाले राजनीतिमा महेश बस्नेत केन्द्रमा देखिएका छन्, र धेरैको नजरमा उनी भविष्यको नेपाली राजनीतिक नेतृत्वतर्फ उन्मुख देखिन्छन्।

जेन–जेड आन्दोलनपछिको एमाले राजनीति : महेश बस्नेत किन केन्द्रमा उभिए?