गलत जीवनशैलीले छिटो बुढ्यौली ल्याउँछ: सही बानीले वर्षौँ युवा देखिन सकिन्छ

दैनिकसमाज संवाददाता, काठमाडौं-उमेर बढ्नु प्राकृतिक प्रक्रिया हो। तर गलत जीवनशैली, असन्तुलित आहार र स्वास्थ्यप्रतिको बेवास्ताले मानिसलाई उमेरभन्दा अगावै बुढो देखिन बाध्य बनाइरहेको छ। स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार युवावस्था जोगाउनु कुनै महँगो सौन्दर्य उपचार होइन, दैनिक बानी सुधारसँग जोडिएको विषय हो।

स्वास्थ्यसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धान र चिकित्सकीय सुझावका आधारमा तयार गरिएको यो सामग्रीमा युवावस्था छिटो हराउने ११ प्रमुख गल्ती र त्यसका समाधानबारे चर्चा गरिएको छ।

निद्राको कमी : छालाको पहिलो शत्रु

पर्याप्त निद्रा नपुग्दा शरीरमा ‘कोर्टिसोल’ नामक तनाव हर्मोन बढ्छ, जसले छालाको कोलाजेन नष्ट गर्छ। यसको परिणामस्वरूप अनुहारमा झुर्री, थकान र फिक्कापन देखिन थाल्छ। विशेषज्ञहरू दिनमा ७–८ घण्टा गहिरो निद्रालाई अनिवार्य मान्छन्।

धूम्रपानले युवापन चुस्छ

धूम्रपानले छालामा रक्तसञ्चार घटाउँछ, अक्सिजन र पोषण पुग्न दिँदैन। यसले छालालाई ढिलो होइन, छिटो बुढ्यौलीतर्फ धकेल्छ। धूम्रपान छोड्नु सौन्दर्य र स्वास्थ्य दुवैका लागि सबैभन्दा प्रभावकारी कदम हो।

अत्यधिक घाम : अदृश्य क्षति

सूर्यको अल्ट्राभायोलेट (UV) किरणले छालाको गहिरो तहमा क्षति पुर्‍याउँछ। यसले उमेरका दाग, गहिरा रेखा र छाला क्यान्सरसम्मको जोखिम बढाउँछ। SPF ३० वा माथिको सनस्क्रिन र सुरक्षात्मक लुगा प्रयोग गर्न चिकित्सकहरू सुझाव दिन्छन्।

सुक्खा छाला, पुरानो देखावट

छाला सुक्खा हुँदा अनुहार कठोर र बुढो देखिन्छ। नियमित मोइस्चराइजर, माइल्ड क्लिन्जर र पर्याप्त पानी सेवनले छालाको चमक कायम राख्न मद्दत गर्छ।

खानपानले देखिन्छ उमेर

चिल्लो, प्रशोधित र चिनी धेरै भएको खाना शरीरका लागि मात्र होइन, छालाका लागि पनि हानिकारक हुन्छ। माछा, फलफूल, सागसब्जी, नट्स र जैतुनको तेलजस्ता स्वस्थ आहारले शरीरलाई भित्रैबाट जवान राख्छ।

व्यायाम बिना युवावस्था सम्भव छैन

शारीरिक गतिविधिको कमीले मांसपेशी कमजोर बनाउँछ, ऊर्जा घटाउँछ र मानसिक थकान बढाउँछ। दिनमा ३० मिनेट हिँडडुल, योग वा हल्का व्यायामले पनि युवापन दीर्घकालसम्म जोगाउन सकिन्छ।

अनुहारको अनावश्यक तनाव

बारम्बार आँखा चिम्ल्याउनु, रिस देखाउने भाव र लगातार मोबाइल वा घामतर्फ हेर्नुले आँखाको वरिपरि चाँडै रेखा पर्न सक्छ। बाहिर निस्कँदा सनग्लास प्रयोग गर्नु उपयोगी हुन्छ।

सामाजिक सम्बन्ध तोड्नु पनि बुढ्यौली हो

साथीभाइ, परिवार र समाजसँग टाढिँदा मानसिक स्वास्थ्य कमजोर हुन्छ। सामाजिक रूपमा सक्रिय मानिस मानसिक रूपमा युवा र ऊर्जाशील रहने अध्ययनहरूले देखाएका छन्।

उच्च रक्तचापलाई बेवास्ता नगर्नु

अनियन्त्रित रक्तचापले दिमाग र मुटुलाई असर गर्छ। यसले स्मरणशक्ति कमजोर बनाउँदै बुढ्यौली छिटो ल्याउन सक्छ। नियमित जाँच र स्वस्थ बानी आवश्यक छ।

अरूलाई सहयोग गर्दा आफू युवा

स्वयंसेवा, सहयोग र सकारात्मक व्यवहारले शरीरमा ‘सुखद हर्मोन’ उत्पादन बढाउँछ। यसले तनाव घटाउनुका साथै मानसिक ताजगी दिन्छ।

नियमित स्वास्थ्य परीक्षणको अभाव

वर्षमा कम्तीमा एकपटक स्वास्थ्य परीक्षण नगर्दा लुकेका रोग ढिलो पत्ता लाग्छन्। समयमै जाँचले दीर्घकालीन स्वास्थ्य र युवापन जोगाउन मद्दत गर्छ।

युवावस्था जोगाउने ५ सुनौलो बानी

दिनमा ७–८ घण्टा निद्रा

प्रशस्त पानी पिउने

नियमित हिँडडुल वा व्यायाम

धूम्रपान र अत्यधिक मदिरा त्याग

सनस्क्रिनको दैनिक प्रयोग

युवावस्था रोक्न सकिँदैन, तर सही जीवनशैलीले यसलाई लामो समयसम्म जोगाउन सकिन्छ। सन्तुलित आहार, निद्रा, व्यायाम, मानसिक सन्तुलन र स्वास्थ्यप्रतिको सजगताले उमेरभन्दा धेरै वर्ष युवा देखिन सकिन्छ।